Ιστορικά στοιχεία

   Σύμφωνα με την παράδοση το όνομα της το οφείλει στον πρώτο οικιστή της, τον Άνδρο ή Ανδρέα, ήρωα με θεϊκή καταγωγή.
Οι πληροφορίες σχετικά με την γενεαλογία του διαφέρουν. Κατά τον Κόνωνα και τον Οβίδιο, πατέρας του ήταν ο Άνιος, γιος του Απόλλωνα, και μητέρα του η Κρέουσα (ή η νύμφη Ροιώ, κόρη του Σταφύλου, γιου του Διόνυσου, και της Βακχίδας Χρυσηΐδας), κατά δε τον Στέφανο τον Βυζάντιο, ότι ήταν ο Ευρύμαχος ή ο Άνιος. Κατά τον Διόδωρο τον Σικελιώτη ήταν ένας από τους στρατηγούς του βασιλιά της Κρήτης Ραδάμανθη, ο οποίος του δώρισε το νησί.
Στις φυσικές της χάρες, στην πυκνή βλάστηση και στα άφθονα νερά οφείλει μια σειρά από ποιητικές προσωνυμίες που κατέγραψε ο αρχαίος ιστορικός Πλίνιος ο Πρεσβύτερος: Λασία, Υδρούσα, Επαγρίς, Νωναγρία.
Αρχαία προέλευση, από το Γαύρος, που αναφέρεται για πρώτη φορά στα Ελληνικά του Ξενοφώντα, έχει και το όνομα του σημερινού λιμανιού της Άνδρου, το Γαύριο.
Στους νεώτερους χρόνους έγινε γνωστή και ως Νήσος του Αγ. Ανδρέα, προφανώς γιατί οι Φράγκοι παρερμηνεύοντας το αρχαίο όνομα καθιέρωσαν τον Αγ. Ανδρέα ως πολιούχο άγιο της νήσου.