Θεόφιλος Καΐρης
Κορυφαίος διαφωτιστής, φιλόσοφος, δάσκαλος του γένους και πολιτικός στη νεότερη ιστορία μας.
Γεννήθηκε στην Άνδρο στις 19 Οκτωβρίου 1784 και πέθανε στη Σύρο στις 13 Ιανουαρίου 1853.
Η οικογένεια του επιφανής και σπουδαία. Μητέρα του η Ασημίνα Καμπανάκη και πατέρας του ο Νικόλαος Καΐρης, πρόκριτος του νησιού. Είχε τρεις αδελφούς και τρεις αδελφές.
Μαθαίνει τα πρώτα του γράμματα στην Άνδρο, στη σχολή του Κάτω Κάστρου (Χώρα) από τον ιεροδιάκονο Ιάκωβο.
Το 1794 πεθαίνει ο πατέρας του, και τον μικρό Θεόφιλο (10 ετών) αναλαμβάνει ο νονός του και αδελφός της μητέρας του Σωφρόνιος Καμπανάκης που ήταν εφημέριος στο ναό του Αγίου Γεωργίου στις Κυδωνιές (Αϊβαλή Μικράς Ασίας).
Οι Κυδωνιες (Αϊβαλή) τότε στη μεγάλη τους ακμή που οι Έλληνες δημιούργησαν και απολαμβάνουν πολλά προνομία που οι Τούρκοι τους έχουν παραχωρήσει.
Το 1802 ιδρύεται η ακαδημία των Κυδωνιών και ο Καΐρης φοιτά σ' αυτή, παράλληλα εργάζεται στο σπίτι του γαμπρού του Γρηγορίου Σαράφη, καθηγητή της ακαδημίας.
Από το Γρηγόριο Σαράφη διδάσκεται φιλοσοφία και φιλολογία και τον ακολουθεί στη σχολή της Πάτμου, στη σχολή της Χίου.
Οι δάσκαλοι του Θεόφίλου ήταν παγκόσμιες μορφές της επιστήμης και των γραμμάτων της εποχής. Βενιαμίν ο Λέσβιος, Δανιήλ κεραμεύς, Αθανάσιος Πάριος, Δωρόθεος Πρώϊος.
Το 1801 χειροτονήθηκε διάκονος και άλλαξε το όνομα του από Θωμάς σε Θεόφιλος.
Το 1803 φεύγει στην Ευρώπη με οικονομική βοήθεια του θείου του Σωφρονίου Καμπανάκη
Μελετάει και σπουδάζει στην Ελβετία και στην Πίζα μελετάει την οργάνωση διδακτηρίων δίπλα στο μεγάλο παιδαγωγό της εποχής Πεσταλότσι και σπουδάζει φιλοσοφία, μαθηματικά, φυσική.
Το 1807 πάει στο Παρίσι για να συνεχίσει φιλοσοφικές σπουδές, γνωρίζεται με τον Αδαμάντιο Κοραή.
Το 1810 γυρίζει στις Κυδωνιές καλεσμένος από τους εκεί Έλληνες για να διδάξει στην ακαδημία.
Το 1811 αναλαμβάνει τη διεύθυνση της ευαγγελικής σχολής στη Σμύρνη.
Είναι μια δεκαετία ζυμώσεων και μεγάλης δραστηριότητας, είναι μαζί του πάντα ο Αδαμάντιος Κοραής.
Το 1819 ιδρύει στη σχολή του τυπογραφείο και το ίδιο έτος μυείται στη φιλική εταιρεία από τον Αριστείδη Παππά.
Μένει και διδάσκει στην ακαδημία μέχρι που οι Τούρκοι την καταστρέφουν τις Κυδωνιες στις 2/6/1821.
Μετά την καταστροφή περνάει στα ψαρά μαζί με 100 μαθητές του.
Προσπαθεί να ξεσηκώσει τους Ψαριανούς σε επανάσταση κατά των Τούρκων.
Από τα Ψαρά πάει στην Άνδρο όπου στις 10 Μαΐου 1821 στο ναό του Αγίου Γεωργίου σε πανηγυρική δοξολογία υψώνει τη σημαία της επανάστασης.
RSS feed Comments
